Kinderbijslag: Alles Wat U Zou Moeten Weten

Ouders en de tegemoetkoming in de kosten voor het opvoeden van kinderen

kinderbijslag
alles over kinderbijslag

Het opvoeden en grootbrengen van kinderen kost geld. Als tegemoetkoming in de kosten zijn er tal van regelingen waarop ouders een beroep kunnen doen, of zoals in het geval van kinderbijslag automatisch doen. Kinderbijslag is daarvan de bekendste. Per kwartaal krijgen ouders een bedrag per kind overgemaakt, zoals er ook toeslagen zijn die het voor ouders beter mogelijk maakt om hun kind of kinderen naar de kinderopvang te brengen als ze zelf moeten werken. In de loop der jaren is er veel veranderd aan de toeslagen en aan de hoogte van de toeslagen. Ondertussen is bekend dat de Nederlandse regering per 2019 een aantal toeslagen zal verhogen. Doel daarvan is onder meer het ouders mogelijk te maken om te blijven werken of om naar werk te blijven zoeken. In de jungle die toeslagen voor kinderen heet, is het soms lastig de regels en voorwaarden als simpele ouder te snappen. De toegepaste uitdrukkingen zijn nou niet altijd even oudervriendelijk. Behalve de hoogte van de betaalde bedragen is dat een andere klacht die je vaak vanuit de ouders hoort.

Elk kwartaal een tegemoetkoming in de kosten

Ouders krijgen elk kwartaal een tegemoetkoming in de kosten die kinderen nou eenmaal met zich meebrengen. Hoeveel je krijgt hangt nu eens niet af van wat je verdient, maar is afhankelijk van de leeftijd(en) van je kind(eren). De Sociale Verzekeringsbank (de SVB) is verantwoordelijk voor de uitbetaling. En daar hoef je als ouders amper iets voor te doen. In Nederland wordt deze sociale uitkering sinds 1941 uitgekeerd.

Ook voor stief- en pleegkinderen

Nederland kent deze sociale uitkering sinds 1941. Het initiatief kwam van minister Romme, Jan van den Tempel loodste het plan vervolgens door het parlement. Het recht op deze toeslag geldt uiteraard voor de eigen kinderen, maar ook voor de stief- en pleegkinderen tot 16 jaar die tot het huishouden behoren, of worden onderhouden. Voor kinderen in de leeftijd van 16 en 17 jaar geldt dat er betaald moet wordt als ze naar school gaan, geen werk hebben of arbeidsongeschikt zijn en als het eventuele genoten inkomen van het kind een nogal eens fluctuerend normbedrag niet overschrijdt.

SVB: meer dan storten kinderbijslag

Verantwoordelijk voor de uitbetaling van de financiele tegemoetkoming, veel ouders hebben de uitbetaaldata met rood omcirkeld in de agenda, is dus de SVB. Deze instantie doet overigens meer dan alleen geld storten; grofweg zijn de regelingen en wetten die het uitvoert te verdelen in twee delen. Dit zijn de SV-wetten en de niet-SV wetten in opdracht van andere overheden. SV staat in dit kader dus voor sociale verzekering. Ondertussen wordt ook door Nederlandse gemeenten steeds vaker een beroep op de SVB gedaan. Dan moet je denken aan het uitvoeren van bijvoorbeeld persoonsgebonden financiële regelingen in het kader van de Wet maatschappelijke ondersteuning of de Participatiewet, ook wel AIO genoemd: aanvullende inkomensvoorziening ouderen. De SVB neemt de AIO sinds 2010 voor haar rekening, en dat voor alle gemeenten. Om het niet al te moeilijk te maken kun je stellen dat de SVB verder, als zelfstandig bestuursorgaan, wetten en regelingen voor verschillende overheidsorganisaties uitvoert. Al klinkt ‘SVB neemt AIO voor haar rekening’ uiteraard veel interessanter.

Als een kind naar een universiteit gaat of een hogere beroepsopleiding volgt, dan is er geen recht meer op bijslag. Voor een uitwonend kind kan – wel onder strikte voorwaarden- dubbele bijslag verkregen worden. In eerste instantie werd de Rijksverzekeringsbank verantwoordelijk voor de regeling en was daarmee dus de voorloper van de SVB. In 1962 trad de Algemene Kinderbijslagwet in werking, een wet die weliswaar enkele wijzigingen onderging maar nog steeds van kracht is. Voorheen was het zo dat hoe meer kinderen, hoe meer geld per kind werd toegekend. In 2012 werden de kinderen die nog onder deze regeling vielen achttien jaar en kwam deze regeling definitief te vervallen en werden daarna vaste bedragen per kind betaald, ongeacht hoeveel kinderen er in een gezin waren. Omwille van de financien een extra kind of kinderen nemen, kon toen al helemaal niet meer uit…

Automatisch bericht

Kinderbijslag en het kindgebonden budget (in 2009 in Nederland ingevoerd) zijn twee verschillende dingen. In tegenstelling tot het kindgebonden budget hangt de hoogte van de bijslag niet af van de hoogte van het inkomen van de ouders. Geef je als ouders je kind aan op het gemeentehuis of in het ziekenhuis (dat kan ook tegenwoordig), dan krijgt de SVB daar automatisch ook bericht van. In de brievenbus ligt dan niet veel later een enveloppe met informatie. Dan is het nog slechts een kwestie van het invullen van de papieren waarmee je de tegemoetkoming aanvraagt en de rest wordt voor je geregeld. Hoewel de exacte bedragen nog wel eens (een beetje) willen fluctueren, krijg je voor kinderen van nul tot en met vijf jaar zo rond de 200 euro per kwartaal, voor kinderen van 6 tot en met elf jaar een kleine 250 euro per drie maanden en in de leeftijd van twaalf tot en met zeventien jaar rond de 290 euro, per kind en per kwartaal. Over de bedragen hoeft geen belasting betaald te worden. Ouders die een tweede kind krijgen, hoeven niets meer te doen en krijgen bericht over het bedrag dat ze voortaan met twee kinderen uitbetaald krijgen, uiteraard geldt dit ook voor drie en meer kinderen.

Bijverdienen van je kind

De geldelijke tegemoetkoming kan in het gedrang komen als je kind of je kinderen bijverdienen. Je kind mag maximaal 1265 euro per kwartaal bijverdienen, zonder dat dit gevolgen voor je heeft in de vorm van korting op de kinderbijslag of zelfs tot het stopzetten van de financiële bijdrage leidt. Verdient je zoon of dochter meer, dan wordt het kwartaal waarin dus teveel verdiend is, niet door de SVB betaald. Uitzondering op deze regel is vakantiewerk in de zomer. Dat mag dan weer wel. Dan namelijk mag er tot 1299 euro bijverdiend worden, zonder welke consequentie dan ook. Er zijn meer redenen waarom er minder kinderbijslag uitgekeerd wordt, bijvoorbeeld als je kind het huis uit gaat en jij minder dan 416 euro per kwartaal bijdraagt aan de kosten van deze zoon of dochter. Nóg een reden voor het stopzetten van de kinderbijslag is als je in het buitenland gaat wonen of werken of je kind in het buitenland gaat wonen én als je zoon/dochter zestien of zeventien jaar oud is, maar niet naar school gaat voor het behalen van de startkwalificatie en daar niet voor is vrijgesteld volgens de Leerplichtwet uit 1969. Uiteraard stopt de kinderbijslag ook als je zoon of dochter komt te overlijden.
Mocht er iets veranderen in de situatie, dan hoef je andermaal niets te doen want je wordt daar opnieuw automatisch over geïnformeerd door het SVB. Je dient wel zelf aan te geven als er sprake s van verhuizing naar het buitenland, of als je in het buitenland gaat werken.

De eigen bijdrage

Nog weer iets anders dan de bijslag of het kindgebonden budget is kinderopvangtoeslag, een maandelijkse bijdrage van de overheid voor kinderopvang. Deze toeslag wordt toegekend op basis van het inkomen van de ouders en ook op de levenssituatie. Op de hoogte van de toeslag is verder het aantal kinderen dat naar een opvang gaat van invloed. Deze toeslag wordt geregeld vanuit de Wet kinderopvang, een wet die zegt dat ouders aan een aantal stikte voorwaarden moeten voldoen om de toeslag te krijgen. Zo moeten beide ouders werken (of studeren of een traject volgen om aan werk te komen dan wel bij een gecertificeerde instelling een inburgeringscursus volgen). Bovendien moet de ouder of verzorger óf kinderbijslag óf een zogenaamde pleegouderbijdrage ontvangen voor het kind dat gebruik maakt van de opvang. Over die opvang gesproken: er moet sprake zijn van een bij het Landelijk Register Kinderopvang gecertificeerde opvang (of gastouderbureau). Daarnaast moet er sprake zijn van een overeenkomst met de opvang waarin tenminste het aantal opvanguren per jaar en de uurprijs staan. Uiteraard moeten ouders de Nederlandse nationaliteit hebben, of in het bezit zijn van een geldige verblijfsvergunning. De ouders moeten ook in staat zijn een gedeelte van de kosten voor opvang zelf te voldoen, dit is de zogenaamde en veelbesproken eigen bijdrage. Het spreekt redelijk voor zich dat het kind bij de ouders thuis woont en nog niet naar de middelbare school gaat; de regeling geldt namelijk alleen voor kids tussen de nul en vier jaar én de groep die naar de basisschool gaat.

Wonen en werken buiten Nederland

Plannen om in het buitenland te gaan werken en wonen? Besef dan wel dat de geldelijke toeslag stop wordt gezet. Althans, in de meeste gevallen want Nederland zou Nederland niet zijn als er geen uitzonderingen op deze regels waren. Wie buiten Nederland werkzaam is, krijgt nog wel kinderbijslag als er een detacheringsverklaring overlegd kan worden, waarin staat date r sprake is van tijdelijk werk over de grens. Ook als je werkt voor een Nederlandse overheidsinstelling en in het buitenland werkt, gaat de tegemoetkoming in de kosten gewoon door.

Extra kinderbijslag?

In bepaalde gevallen is het mogelijk om extra kinderbijslag op de bankrekening bijgeschreven te krijgen. Dit geldt met name als een kind thuis woont en intensieve zorg behoeft. Vorig jaar lag het bedrag dat extra uitgekeerd werd op ruim tweeduizend euro, als eenmalige extra toeslag per jaar. Overigens wordt dit bedrag hooguit een keer betaald, ook al zijn meer kinderen afhankelijk van de zorg van de ouders. Alleen het feit dat een kind intensief verzorgd moet worden is overigens niet voldoende om het extra geld te ontvangen.

Integendeel

Er wordt namelijk ook gekeken of er het gehele jaar sprake is geweest van een fiscaal partner. Stel dat er sprake is van zo’n partner, dan zegt de regeling dat het inkomen van een van beiden niet boven de 4895 euro per jaar mag liggen. In dat geval doet het salaris van de ander er niet toe. Is er geen fiscaal partner of slechts een deel per jaar een fiscaal partner? Dan wordt niet naar de hoogte van het salaris van de aanvrager gekeken. Ook de extra kinderbijslag wordt door de SVB geregeld. Voor de goede orde, want niet iedereen is van alle gebruikte uitdrukkingen van instanties op de hoogte, nog even over een fiscaal partner. Ben je getrouwd of is er sprake van een geregistreerd partnerschap, dan is er automatisch sprake van een fiscaal partner; dan ben je dus elkaars fiscaal partner. Uiteindelijk bepaalt de Belastingdienst of er al dan niet sprake is van een fiscaal partner.

Wat is dan precies inkomen?

Dan over het inkomen, want ook daar willen nog wel eens wat kleine en grote misverstanden over bestaan. Het inkomen dat toegepast wordt om in aanmerking te komen voor de extra kinderbijslag is namelijk weer iets anders dan het gebruikte (verzamel)inkomen dat bij de Belastingdienst toegepast wordt. Voor extra kinderbijslag geldt belastbaar loon en belastbare uitkeringen uit Nederland alsmede die van buiten Nederland. Het belastbaar bedrag is terug te zien op de jaaropgave van werkgever of de instantie die je uitkering uitbetaalt. Soms wordt dit trouwens ook wel loon voor de loonheffing of fiscaal loon genoemd. Ook het belastbaar resultaat uit overige werkzaamheden geldt als inkomen. Dat zijn opbrengsten die je ontvangt als je bijvoorbeeld als freelancer aan het werk bent, of je alfahulp, artiest of beroepssporter bent. Wat ook als inkomen gezien wordt als het gaat om extra kinderbijslag is de belastbare winst uit onderneming en de betalingen die je ontvangen hebt uit het Persoons Gebonden Budget, als je zorg verleent. In dit kader is ook een bijstandsuitkering inkomen. Heb jij samen met je partner een bijstandsuitkering die van toepassing is op mensen die getrouwd zijn, dan wordt vijftig procent van de uitkering – voor beiden- als inkomen gezien.

Even onder ons: lees bovenstaande een keer of drie, vier. Misschien dat je het dan wel snapt. Laat je in elk geval niet ontmoedigen door de gebruikte termen en de gehanteerde regels. En kom je er zelf niet uit, er zijn voldoende instanties die zonder moeilijke begrippen te gebruiken kunnen kijken of je wel of niet in aanmerking komt voor extra bijslag. Niet iedereen heeft immers ene universitaire studie gevolgd.

Voor de kinderopvangtoeslag geldt dat ouders eerst zelf de nota moeten betalen. Later krijgen zij een deel van dit bedrag terug. De hoogte van de eigen bijdrage is afhankelijk van het belastbaar inkomen van de ouders, het aantal uren dat een kind opvang geniet en het uurtarief van die opvang. Ook het aantal uren dat de ouder met de kleinste baan werkt, speelt een rol net als het maximaal aantal uren kinderopvang. De toeslag die ouders voor het eerste kind ontvangen verschilt van de toeslag die eventueel geld voor het tweede of derde kind. Ouders kunnen tot drie maanden na de maand waarop zij voor de eerste keer recht hadden op deze toeslag een aanvraag indienen bij de belastingdienst. Vervolgens wordt de toeslag over de gehele periode betaald. Te laat? Dan loop je als ouders een gedeelte van deze toeslag mis.

Kraamgeld aanvragen

Een andere term die je nog wel eens hoort als het gaat om toeslagen en kinderen is die van kraamgeld of geboortepremie. Deze term is in België van kracht en wordt toegekend voor de geboorte van een kind, speciaal bestemd voor de uitzet. Wie in België dus recht heeft op kinderbijslag, kan ook aanspraak maken op deze eenmalige uitkering. Overigens is het geld speciaal bestemd voor de moeder. De vader moet daarentegen de aanvraag doen. Hooguit twee maanden voor de bevalling (dat blijft dus altijd een schatting) wordt het kraamgeld uitbetaald. Een dergelijke regeling is er in Nederland niet.

Minder gaan werken

Nog een wettelijke regeling die geldt is het ouderschapsverlof. Deze regel maakt het ouders mogelijk om voor een tijdelijke periode minder te gaan werken. Ouderschapsverlof is bedoeld om zorg en dus tijd te kunnen besteden aan het kind maar kan en mag net zo goed benut worden om op vakantie te gaan. In Nederland geldt de verlofregeling die is vastgelegd in de Wet arbeid en zorg vanaf midden 1997. Het ouderschapsverlof blijft gewoon doorlopen als de ouder tijdens het verlof ziek wordt.

De premie betaalbaar maken en houden

Voorts kennen we in Nederland nog de zorgtoeslag, een persoonlijke tegemoetkoming van de Nederlandse overheid om daarmee de premie van de zorgverzekering voor iedereen betaalbaar te maken en houden. Of je in aanmerking komt voor deze toeslag ligt aan de samenstelling van het huishouden en de hoogte van het gezamenlijke inkomen. Als de normpremie minder is dan de standaardpremie, dan kan aanspraak gemaakt worden op een toeslag. De hoogte van de toeslag is het verschil tussen de twee normen. Indien de normpremie voor een verzekerde minder bedraagt dan de standaardpremie dan heeft de verzekerde aanspraak op een zorgtoeslag ter grootte van dat verschil. Verantwoordelijk voor het uitbetalen van de zorgtoeslag is de Belastingdienst, waardoor er geen belang is voor zorgverzekeraars om de hoogtes van de zorgverzekerden te weten, iets dat door menigeen ook als onwenselijk werd beschouwd. In 2006 werd deze toeslag in Nederland ingevoerd, als onderdeel van het ook al veelbesproken nieuw ingevoerde zorgstelsel. Meteen vroegen ruim vijf miljoen mensen de toeslag aan en meteen ontstond verschil van inzicht over bruto- en nettobedragen. Het aanvragen van deze toeslag kan overigens online via de DigId of via de Belastingdienst. De toeslag wordt in maandelijkse termijnen betaald. Netto uitbetaald wel te verstaan.

Een miljard extra

Zowel de kinderbijslag als de kinderopvangtoeslag gaan per 1 januari 2019 in Nederland omhoog, iets dat het Kabinet eerder al beloofde en in tegenstelling tot veel andere beloftes wordt dit ook waar gemaakt. Of beter: de intentie is onlangs uitgesproken. In totaal trekt Nederland een miljard euro extra uit voor ouders met kinderen. Per 1 januari volgend jaar ontvangen ouders maximaal 8,02 euro per uur vergoeding voor de dagopvang. Dit bedrag ligt nu op maximaal 7,45 per uur. In totaal zal ongeveer 248 miljoen euro extra voor deze toeslag door Nederland uitbetaald worden. Ouders met een beperkt gezinsinkomen, ontvangen meer geld terug. De reden is simpel: alleen op deze manier is het de moeite waard om aan het werk te gaan of om te blijven werken.

Ga maar na: er waren ouders aan het werk die per uur net iets meer, ongeveer hetzelfde of zelfs minder verdienden dan dat ze per uur zelf aan de opvang per uur moesten betalen. Aan het werk gaan heeft dan vanuit financieel opzicht weinig zin, of ouders moeten al vanwege alleen het sociale aspect (anders word je wereldje wel heel klein) willen werken. In de praktijk echter stopten ouders om deze reden met werken en bleven ze, best logisch, zelf bij hun kinderen.

Bovendien is het de bedeling dat het hogere tarief per uur de aangescherpte kwaliteitseisen van de opvangbranche bekostigt. Ook de kinderbijslag gaat per 01-01-2019 omhoog, de Nederlandse overheid heeft daar 250 miljoen euro voor uitgetrokken. Rekensommen vertellen dat er ongeveer 1,75 euro per kind, per kwartaal meer betaald gaat worden; en dat is toch weer een nieuwe fopspeen voor de kleine, hoe je niets voor te doen. Het is daarnaast de bedoeling dat er vanaf 2020 nog eens 500 miljoen euro uitgetrokken wordt om het kindgebonden budget voor zogenaamde middeninkomens te verhogen.

Het is nog maar een intentie

Conclusie: In Nederland krijgen ouders tegemoetkoming in de kosten voor het opvoeden van kinderen. Dat is goed, want kinderen kosten veel geld. Kinderbijslag krijgt iedereen en hoeveel je verdient speelt geen enkele rol. Voor andere regelingen die er in Nederland zijn, speelt het inkomen vaak wel een prominente rol. Je kunt zeggen dat hoe meer je verdient, hoe kleiner de kans op een toeslag is. Op de veelal door de Belastingdienst en de SVB gecoördineerde regels en bepalingen zijn veel uitzonderingen. Dat maakt het voor ouders vaak erg moeilijk. In België krijgen zelfs aanstaande ouders al geld in de vorm van kraamgeld. Zo’n twee maanden voor de bevalling krijgt de moeder, nadat de vader dit aangevraagd heeft, een bedrag dat is bestemd voor de uitzet. Een even mooie als bijzondere regeling die in Nederland niet van kracht is. Mooi nieuws is dat Nederland vanaf 2019 extra geld voor tegemoetkoming in de kosten voor kinderen en aanverwante zaken uit gaat trekken. In totaal zal dat een extra bedrag van een miljard zijn. Maar juich niet te vroeg: de regering heeft laten weten de intentie te hebben dit te doen. En dan weet je: het kan zomaar nog helemaal anders worden.

About the Author

>